Bovengrondse pijn & Ondergrondse pijn

by Nancy Vandenberghe  - april 11, 2025

Een belangrijke sleutel om jezelf en je relaties beter te begrijpen is het begrijpen van hoe bovengrondse pijn gescheiden is van ondergrondse pijn door een dun maar stevig rationeel vliesje. Een vliesje dat eruit ziet -in mijn verbeelding- als het vliesje dat een blauwe plek met een ondergrondse bloeding afschermt van de buitenwereld.

Ik ga het uitleggen aan de hand van een voorbeeld. Een paar weken geleden was ik ziek, keelpijn, hoofdpijn en koorts. Ik lag in de zetel uit te zieken en was innerlijk boos op mijn partner omdat hij amper naar me omkeek. Ik voelde me alleen en verlaten door hem. Ik dacht de hele tijd: ‘Wat is hij voor een man, hij laat me hier ziek liggen en doet geen enkele moeite om me te verzorgen.’ Dat is wat ik noem een nu-ervaring, dat is wat zich op dit moment afspeelt in een relatie. Hier en nu is er een man die buiten werkt in de tuin en niet naar binnen komt om me aandacht te geven.

Maar onder het vlies speelt zich een oude pijn af. Als kind heb ik ook vaak keelontsteking gehad en lag ik ook vaak in de zetel, terwijl mijn ouders buiten werkten (ze waren landbouwers). Ik voelde me weerloos en had een ontzettende behoefte dat er iemand naast me kwam zitten en mijn handje zou vasthouden. Ook had ik nood aan een warme hand op mijn hoofd. En iemand die iets lekkers warms aanbood om mijn pijn te verzachten. Ik lag vaak alleen als kind en ik was vaak ziek.

Van deze oude pijn was ik me aanvankelijk niet bewust, ik dacht dat het over het hier en nu ging. Er waren nochtans signalen. Ik gedroeg me kinderlijk, ik voelde me een zeurpietje, een klagertje. Ik voelde me weerloos en erg klein en hulpeloos. Mijn kwaadheid was ook proportioneel niet kloppend. Het was als een donderwolk die in mijn binnenste woekerde. Ik voelde ook de inwendige haat, ik wenste dat mijn partner uit mijn leven was als hij me zoveel pijn deed door me te verwaarlozen. Ik was eigenlijk ook niet erg ziek, maar ik voelde me veel zieker dan mijn lichaam nu aangaf. Ik voelde ook dat wat mijn partner ook zou doen, het geen verschil zou uitmaken. Ik was weerloos en overgeleverd aan iets dat groter was dan mezelf.

Daarnaast was er ook nog het signaal dat ik dit al vaak gevoeld had. Eigenlijk elke keer als ik me ziek voelde, voelde ik me erg verdrietig en eenzaam. Het gevoel dat ik dan door iedereen verlaten was en er niemand naar me omkeek. Het leek ook een toestand die eindeloos was, er kwam geen einde aan mijn gevoel.

De alles-en nooit-signalen van een gevoel, het terugkerend patroon, de weerloosheid en de grootheid van een gevoel wijzen er -in mijn ervaring- altijd op dat er een oude pijn is getriggerd, een blauwe plek is aangeraakt. En daarom doet het hier-en-nu-pijn zoveel pijn.

Maar waarom beseffen we het dan niet als een oude pijn wordt aangeraakt? Waarom hebben we niet door dat er iets van vroeger meespeelt in het hier-en-nu-verhaal? Waarom lijkt de andere in het nu de schuld van wat zoveel pijn doet? Wel dat komt door het rationele vlies dat rond de oude kwetsuur is gewikkeld. Een rationeel vlies dat je allerlei dingen tegen jezelf doet zeggen. Dingen zoals: ‘Wat ben jij toch een zielig meisje. Je gedraagt je zo kinderachtig. Doe toch niet zo flauw. Je bent maar een heel klein beetje ziek, stel je toch niet zo aan. Gij hebt altijd zoveel aandacht nodig als je ziek bent, hou daar nu toch eens mee op. Gedraag je als een volwassene, je bent 59 jaar oud....'

Dit vlies hindert om de bloeduitstorting (de oude pijn) te voelen en die leid je af. Maar als je het vlies loswikkelt, door open belangstellende vragen te stellen zoals: Hoe oud voel jij je? Waar ben je op dit moment in je beleving? Sluit je ogen en kijk of er een beeld in je opkomt dat met vroeger te maken heeft? Je voelt je klein hé, hoe klein? Wat is je verhaal? Wat heb je nodig? Hoe kan ik voor je zorgen? …

Door deze vragen en nog allerlei technieken toe te passen, kom je bij de Innerlijke Kindervaring die onder een hier-en-nu-voorval zit. Door deze te ontvangen en te helen (beide vaardigheden oefen je in de Art&Soul bundel Inner Voices en Inner Child) kan er zich iets herstellen en kan je terug in je volwassen, Groter Zelf settelen.

Ik merkte-na contact te maken met mijn Innerlijk Kind-ervaring- ik terug rustig werd, ik kon toen echt uitzieken en gewoon vredig herstellen. Aan mijn partner vroeg ik om een paar herstellende bewegingen te doen (eventjes naast mij komen zitten en mijn hand vasthouden, een camilletheetje te maken met honing en ook zijn hand op mijn voorhoofd te leggen). Ik vroeg het niet vanuit mijn Innerlijk Kind stuk (dat zorgt meestal voor een allergische reactie van de andere), neen ik vroeg het als mijn Volwassen Zelf die zorg draagt voor mijn eigen Innerlijk Kind Stuk. De ander voelt van waaruit je de vraag stelt en hij of zij kan er dan op ingaan. Mijn partner deed dat en zo gebeurde er herstel in mijn bewustzijn. Ik integreerde zijn liefdevolle zorg en dat help mij om liefdevol en verzorgend om te gaan met mezelf. Wat ik destijds gemist heb, kan ik nu aan mezelf geven.

Zin om te reflecteren over deze blog?

Herken je bij jezelf dat je soms geraakt wordt in een gevoel en je ‘kinderlijke’ reacties en behoeftes voelt die bij een jongere versie van jezelf horen?

Herken je dat je soms ’te’ heftig reageert op iets dat in het hier-en-nu gebeurt en dat maar blijft knagen in jezelf en dat ervoor zorgt dat je in negatieve denkspiralen komt over jezelf en/of de ander?

En hoe ga jij daar tot nu toe mee om? En sta je ervoor open om andere wegen te leren?

Roept deze blog vragen in je op of wil je graag van gedachten wisselen hierover, mail me dan nancy@nancyvandenberghe.be

Het boom-model

Over mij 

Nancy Vandenberghe

Hallo, ik ben Klinisch Orthopedagoge en Artistiek Therapeute. Ik maak mensen vaardig in creatieve zelfexploratie en expressie. Zo kunnen ze zichzelf helen en herstellen van lastige overtuigingen en pijnlijke emoties.

Wil je als eerste op de hoogte zijn van nieuwe blogs?

Schrijf je dan in op mijn nieuwsbrief.
Hierin deel ik boeiende content én maak ik mijn aanbod bekend.

Success message!
Warning message!
Error message!